گرانی، فرمان بازار خودرو را چرخاند/ افزایش قیمت، الگوی خرید ایرانی‌ها را تغییر داد

به گزارش خبرنگار خودروکار -  این تغییر رفتار، تنها یک تصمیم اقتصادی نیست؛ بلکه نشانه‌ای از تغییر ساختار بازار خودرو و کاهش توان مالی مصرف‌کنندگان است؛ موضوعی که آثار آن در بازار خرید و فروش، تعمیرات، قطعات یدکی و حتی صنعت خودروسازی قابل مشاهده است.

در شرایطی که قیمت خودرو طی سال‌های اخیر چندین برابر شده، خودرو از یک کالای مصرفی به یک دارایی سرمایه‌ای تبدیل شده است. بسیاری از مالکان دیگر تمایلی به فروش خودرو ندارند، زیرا می‌دانند جایگزین کردن آن با مدل جدید هزینه بسیار سنگینی خواهد داشت.

در مقابل، خریداران نیز با مشاهده قیمت‌های فعلی، گزینه‌های خود را تغییر داده‌اند. بسیاری از خانواده‌هایی که قصد خرید خودروهای صفر یا مدل‌های جدید را داشتند، اکنون به بازار خودروهای کارکرده یا مدل‌های پایین‌تر روی آورده‌اند.

یکی از مهم‌ترین پیامدهای افزایش قیمت خودرو، بالا رفتن میانگین عمر خودروهای در حال تردد است. مالکان به جای تعویض خودرو، هزینه تعمیر و نگهداری آن را می‌پردازند تا بتوانند چند سال دیگر از همان وسیله استفاده کنند.

همین موضوع باعث رونق بازار تعمیرگاه‌ها، صافکاری، نقاشی و فروش قطعات یدکی شده است. در بسیاری از موارد، هزینه تعمیر یک خودروی قدیمی برای صاحبان آن منطقی‌تر از خرید یک خودروی جدید محسوب می‌شود.

رونق بازار خودروهای ارزان‌تر
در سوی دیگر بازار، تقاضا برای خودروهای اقتصادی و مدل‌های پایین‌تر افزایش یافته است. بسیاری از خریداران که توان خرید خودروهای صفر کیلومتر را ندارند، به سراغ خودروهایی می‌روند که شاید از نظر امکانات و کیفیت در سطح پایین‌تری باشند، اما با بودجه آنها سازگارتر است.
کارشناسان معتقدند امروز معیار اصلی بسیاری از خریداران دیگر مدل یا امکانات خودرو نیست، بلکه قیمت و هزینه نگهداری آن اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

تورم، افزایش هزینه‌های زندگی و رشد قیمت خودرو باعث شده قدرت خرید خانوارها به شدت کاهش پیدا کند. در چنین شرایطی، خرید خودرو برای بسیاری از خانواده‌ها از یک نیاز ضروری به آرزویی دور از دسترس تبدیل شده است.

حتی افرادی که موفق به خرید خودرو می‌شوند، معمولاً ترجیح می‌دهند سرمایه کمتری هزینه کنند و بخشی از منابع مالی خود را برای سایر نیازهای زندگی حفظ کنند.

بازار دست دوم؛ برنده این تغییر
تغییر الگوی خرید باعث شده بازار خودروهای کارکرده بیش از گذشته رونق بگیرد. خودروهایی که چند سال قبل مشتری چندانی نداشتند، اکنون به دلیل قیمت مناسب‌تر، دوباره مورد توجه قرار گرفته‌اند.

البته افزایش تقاضا برای خودروهای دست دوم، قیمت این بخش از بازار را نیز بالا برده و فاصله میان خودروهای صفر و کارکرده را کاهش داده است.

ادامه استفاده از خودروهای قدیمی تنها یک مسئله اقتصادی نیست؛ بلکه آثار زیست‌محیطی و ایمنی نیز به همراه دارد. خودروهای فرسوده معمولاً مصرف سوخت بیشتری دارند، آلایندگی بیشتری تولید می‌کنند و از نظر ایمنی نیز با استانداردهای روز فاصله دارند.

از سوی دیگر، کاهش فروش خودروهای جدید می‌تواند بر تولید خودروسازان، اشتغال در زنجیره تأمین و سرمایه‌گذاری در صنعت خودرو نیز تأثیر منفی بگذارد.

رفتار امروز خریداران نشان می‌دهد تصمیم‌گیری در بازار خودرو بیش از هر زمان دیگری اقتصادی شده است. بسیاری از مردم دیگر به دنبال خودروی دلخواه نیستند؛ بلکه خودرویی را انتخاب می‌کنند که توان پرداخت آن را داشته باشند و هزینه نگهداری کمتری بر آنها تحمیل کند.

این تغییر نگرش حتی در میان قشر متوسط جامعه نیز به وضوح دیده می‌شود؛ جایی که حفظ یک خودروی ۱۰ یا ۱۵ ساله، به گزینه‌ای منطقی‌تر از خرید خودروی جدید تبدیل شده است.

افزایش مداوم قیمت خودرو، الگوی خرید مردم را به شکل قابل توجهی تغییر داده است. امروز نگهداری خودروهای قدیمی، خرید مدل‌های پایین‌تر و گرایش به بازار خودروهای کارکرده، به واقعیتی فراگیر در بازار ایران تبدیل شده است. تا زمانی که فاصله میان درآمد خانوارها و قیمت خودرو کاهش پیدا نکند، انتظار می‌رود این روند ادامه داشته باشد و میانگین عمر خودروهای کشور نیز همچنان افزایش یابد.

 در چنین شرایطی، اجرای سیاست‌هایی مانند افزایش تولید، تسهیل واردات، نوسازی ناوگان فرسوده و ایجاد ابزارهای مالی مانند تسهیلات خرید می‌تواند بخشی از فشار موجود بر مصرف‌کنندگان را کاهش دهد. در غیر این صورت، بازار خودرو بیش از گذشته به سمت خودروهای سالخورده و معاملات دست دوم حرکت خواهد کرد؛ روندی که اگرچه در کوتاه‌مدت راهکاری برای سازگاری مردم با شرایط اقتصادی است، اما در بلندمدت می‌تواند هزینه‌های بیشتری را به اقتصاد، محیط زیست و ایمنی جاده‌های کشور تحمیل کند.

گزارش از میترا ممسنی